Οδηγός ακρόασης
Έξι palos για να ακούσετε
Ένας απλός οδηγός στα έξι flamenco palos — soleá, siguiriya, tangos, martinete, farruca και fandangos — για την πρώτη σας βραδιά στο θέατρο.
Κρατήστε την ώρα σας ↗Γρήγορη απάντηση
Κάθε flamenco κομμάτι ανήκει σε ένα palo, μια ονομαστή φόρμα με τον δικό της ρυθμό, διάθεση και ιστορία, και η Wikipedia καταγράφει πάνω από πενήντα. Μια παράσταση περνά διαδοχικά από αρκετά. Έξι αξίζει να γνωρίζετε: martinete, soleá, siguiriya, tangos, farruca και fandangos. Ο χώρος αναφέρει ότι το καστ αλλάζει κάθε εβδομάδα, οπότε κανένα palo δεν είναι εγγυημένο τη βραδιά σας, αλλά αυτά τα έξι εμφανίζονται αρκετά συχνά ώστε να αξίζει να τα αναγνωρίζετε.
Τι είναι ένα palo
Σύμφωνα με τον ορισμό της Wikipedia, ένα palo, ή cante, είναι μία από τις παραδοσιακές μουσικές φόρμες του flamenco. Καθεμία αναγνωρίζεται από χαρακτηριστικά όπως το ρυθμικό της σχήμα, τον τρόπο της, τα τυπικά μοτίβα της και τη στροφή των στίχων της. Η έννοια είναι περισσότερο λαϊκή παρά αυστηρή, και τα palos συχνά ομαδοποιούνται κατά διάθεση: τα πιο βαριά αποτελούν το cante jondo, το βαθύ τραγούδι, ενώ τα πιο ελαφριά είναι το cante chico. Μια παράσταση flamenco συνδέει αρκετά από αυτά σε μια σειρά.
Martinete
Το Martinete τραγουδιέται χωρίς κιθάρα, έτσι η φωνή κουβαλά τα πάντα, και τα palmas ή ελαφρά κρουστά μπορεί να σημαδεύουν τον ρυθμό. Το blog του χώρου αναφέρει ότι είναι μία από τις αρχαιότερες φόρμες, συνδεδεμένη με τα σιδηρουργεία της Ανδαλουσίας, όπου ο χτύπος του σφυριού στο αμόνι διαμόρφωνε τη δουλειά και τα τραγούδια. Και οι χορευτές το χρησιμοποιούν, και η απουσία κιθάρας στην αρχή στρέφει την προσοχή στο σώμα.
Soleá
Η Soleá είναι μία από τις σοβαρές φόρμες. Η Wikipedia κατατάσσει τις soleares και τις siguiriyas ανάμεσα στα palos που συνδέονται πιο στενά με την κουλτούρα της μουσικής των Ρομά, και συνδέει το cante jondo με τα βάσανα και τον αποκλεισμό που βίωσαν οι Ρομά. Κινείται σε κύκλο δώδεκα χτύπων. Ένα αργό, βαρύ τραγούδι πάνω σε σταθερό ρυθμό κιθάρας είναι το είδος που αξίζει να ακούσετε.
Siguiriya
Η Siguiriya έχει επίσης δώδεκα χτύπους, αλλά οι ισχυροί χτύποι της πέφτουν σε άλλα σημεία. Η Wikipedia εξηγεί ότι αν μετρήσετε μια soleá από τον όγδοο χτύπο της, παίρνετε τον ρυθμό της siguiriya. Ανήκει στην ομάδα του cante jondo. Ο συνθέτης Manuel de Falla αποκάλεσε τη gypsy siguiriya τον τραγουδιστικό τύπο της ομάδας, με τα λόγια που κατέγραψε ο Federico García Lorca στη διάλεξή του το 1931.
Tangos
Τα flamenco tangos δεν είναι αργεντίνικο tango. Η Wikipedia αναφέρει ότι αποτελούν μια ξεχωριστή ανδαλουσιανή φόρμα, και το Instituto Andaluz del Flamenco τοποθετεί την πρώιμη ανάπτυξή τους στην περιοχή του Κάδιθ και της Σεβίλλης. Το palo είναι ζωηρό και σε ρυθμό τεσσάρων χτύπων, και συγκαταλέγεται στα βασικά στυλ.
Tientos και η οικογένεια των τεσσάρων χτύπων
Η Wikipedia ομαδοποιεί τις φόρμες του flamenco κατά ρυθμό, και αναφέρει ότι η ομάδα των tangos περιλαμβάνει τις περισσότερες φόρμες σε σχήμα τεσσάρων χτύπων: tangos, tientos, farruca, garrotín, rumba και tanguillos. Τα Tientos είναι ένα πιο αργό, πιο συγκοπτόμενο ξαδερφάκι των tangos που θυμίζει τον ρυθμό της habanera, και οι τραγουδιστές συχνά ξεκινούν με μια σουίτα tientos και τελειώνουν με στροφές σε ρυθμό tango. Αν ένα κομμάτι μοιάζει να επιβραδύνει και μετά να ανυψώνεται, αυτός μπορεί να είναι ο λόγος.
Φαρρούκα
Η φαρρούκα συνήθως κατατάσσεται ως μια πιο ελαφριά, πιο στυλιζαρισμένη μορφή, και εξελίχθηκε σε όχημα για χορό και σόλο κιθάρα. Η Wikipedia τη χρονολογεί από τα τέλη του 1800 έως τις αρχές του 1900 και τη συνδέει παραδοσιακά με ανδρικό ύφος και έντονα σημαδεμένα βήματα, αν και οι γυναίκες χορεύτριες τη μεταμόρφωσαν, με την Carmen Amaya να αναφέρεται μεταξύ εκείνων που δημιούργησαν γνωστές εκδοχές. Οι πηγές διαφωνούν ως προς τη γεωγραφική της προέλευση.
Τα φαντάνγκος
Η οικογένεια των φαντάνγκος περιλαμβάνει τη μαλαγένια και τη γραναΐνα. Η Wikipedia αναφέρει ότι τα φαντάνγκος ήταν εξαιρετικά δημοφιλείς χοροί στην Ισπανία και την Ιβηροαμερική τον 18ο αιώνα και έγιναν φλαμένκο πάλο στα τέλη του 19ου. Ορισμένα μέλη, όπως οι γραναΐνες και οι μαλαγένιες, αποδίδονται σε ελεύθερο ρυθμό, οπότε δεν υπάρχει σταθερός χτύπος για μέτρημα. Σήμερα τραγουδιούνται συχνά ως ελεύθερα τραγούδια.
Πώς να ακούτε
Μην προσπαθείτε να ονομάσετε κάθε πάλο. Ακούστε αντ' αυτού τρία πράγματα: αν υπάρχει καθόλου κιθάρα, αν ο ρυθμός μοιάζει με δώδεκα αργούς χτύπους, τέσσερις ζωηρούς ή καθόλου χτύπο, και αν η διάθεση είναι βαριά ή ελαφριά. Το καστ διαμορφώνει το πρόγραμμα, οπότε απολαύστε ό,τι έρθει. Το blog της αίθουσας λέει ότι η γνώση της ιστορίας ενός πάλο βαθαίνει την απόλαυση κάθε παράστασης, και αυτός ο οδηγός είναι μια αρχή.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα πάλο υπάρχουν;
Η Wikipedia μετρά περισσότερα από πενήντα. Μια μόνο παράσταση χρησιμοποιεί μόνο μια χούφτα.
Θα εμφανιστούν αυτά τα έξι τη βραδιά μου;
Όχι απαραίτητα. Η αίθουσα λέει ότι το καστ και η παράσταση αλλάζουν από εβδομάδα σε εβδομάδα.
Πηγές